را مىزنند . برعكس اگر يك خلاف ميل و فرمان اين شوهر مادر ظالم را بجا بياورد اين طفل بيچاره را به انواع اذيتها ظلم و آزار مىكند ، و اگر مريض شود يك نفر طبيب حاضر نمىكند و سال‌به‌سال اين طفل مظلوم رنگ حمام را نمىبيند . همچنين مملكتى كه داراى حكومت عادله باشد و رعايا تماما داراى حريت و آزادى باشند سلطان به منزلهء پدر مهربان ، و تمام رعايا فرزند او هستند . آنچه لازمهء حفظ صحت و آسودگى و رفاهيت رعيت است ، از برايشان فراهم مىكند ، و مدارس عديده و معلمين متدين عالم صحيح از برايشان فراهم مىآورد ، و مريض‌خانه‌ها تشكيل مىدهد ، و ادارات عدليه و نظميه و عسكريه و ماليه و بلديه و احتسابيه و غيره از براى رفع جور و تعدى و اجراى قوانين عادله الهى از برايشان به طرز صحيح فراهم مىكند ، تا اين يك مشت رعيت كه وديعهء پروردگارند و ، به منزلهء فرزندان سلطانند ، همگى بدون تفاوت و امتياز مشغول تحصيل علوم و صنايع باشند ، و با كمال امنيت و حريت اين چندروزه عمر را در زير سايهء اين پدر مهربان خود مشغول عبادت پروردگار و تهذيب اخلاق و تكميل معارف ربانيه بوده باشند . اميدواريم ملت ايران زير سايهء بلندپايه پدر مهربان خود اعليحضرت محمد على شاه قاجار خلد اللّه ملكه مانند فرزندى كه زير سايهء پدر مهربان است بر بستر امنيت و حريت غنوده به عبادت پروردگار و دعاى دوام دولت پدر مهربان خود مشغول باشند . برعكس مملكتى كه داراى حكومت ظالمه باشد تمام رعايا مانند طفل يتيم كه در پنجهء قهر و غلبه يك نفر شوهر مادر ظالم جابر از خدا بى خبر مقهور بوده باشد . اين شوهر مادر بىانصاف هيچ فكرى ندارد غير از خوردن مال اين يتيم بدبخت . ديگر نه فكر اينست كه اين رعايا بايد تحصيل علم و معرفت كنند يا بايد اقلا داراى صنعت باشند ، يا مريض‌خانه بسازد ، يا مدرسه تشكيل دهد ، يا طرق و شوارع آنها را بسازد ، يا اسباب حمل‌ونقل مال التجاره آنها را آسان كند ، يا حفظ الصحه كند ، يا حقوق آنها را حفظ كند . بلكه شب و روز سعى مىكند كه اين فرزندان جاهل‌تر و ضعيف‌تر شوند ، مبادا كه اگر روزى داراى علم و معرفت بشوند طلب حقوق مغصوبهء خود را نمايند ، و هرچه بر اين فرزندان بدبخت بيچاره ظلم وارد بيايد اصلا مؤاخذه نمىكنند . اندكى با تو بگفتم غم دل ترسيدم * كه دل‌آزرده شوى ورنه سخن بسيار است الهم انا نشكوا اليك فقد نبينا و غيبته ولينا و قلة عددنا و كثرة عدونا و شدة الفتن بنا و تظاهر الزمان علينا . بارپروردگارا ، ترا قسم مىدهم به مقام و مرتبهء محمد و آل محمد عليهم السلام كه ما ملت ضعيف ايران را از دست ظلم اين ظالمان از خدا بىخبر نجات ده ، و اين پردهء جهل و نادانى را از پيش چشم ما بردار . از اين مقدمات براى شما خوب واضح شد كه هيچ نعمتى از نعمتهاى الهى بعد از ايمان بالاتر از نعمت آزادى نيست كه هرملتى كه نعمت حريت و آزادى ندارند حكمشان حكم اموات است كه اصلا از لذايذ زندگانى در دنيا محظوظ نمىشوند .